نویسنده: دکتر نادیا صبوری
مراسم سه مغ Los Reyes Magos سنتی قدیمی و ریشهدار در اسپانیا به مناسبت سال نو است که سه پادشاه با نامهای ملکیور، گاسپار و بالتازار هدیههایی را در شب ۵ ژانویه و صبح ۶ ژانویه (روز پادشاهان) برای کودکان میآورند. و شهرهای اسپانیا رژههای باشکوهی به نام Cabalgata de Reyes برگزار میکنند.
در بسیاری از کشورها پاپانوئل شب کریسمس هدیه زیر درخت میگذارد و این انتظار بهخصوص برای کودکان جذاب است اما در اسپانیا داستان کمی فرق دارد و هنوز ردپای یک سنت قدیمیتر که قهرمانانش سه پادشاه از شرق هستند باقی مانده است. آن سه پادشاه پس از تولد مسیح با دنبال کردن ستارهای در آسمان به بیتلحم رسیدند و برای ادای احترام برایش هدایایی بردند. مردم اسپانیا آنها را Los Reyes Magos صدا میزنند؛ سه مغ.
«مَغ» واژهای کهن در زبان فارسی است و بیشتر به روحانیان و موبدان دین زرتشتی گفته میشد. مغها در ایران باستان طبقهای مذهبی بودند که وظیفه اجرای آیینهای دینی، نگهبانی آتشکدهها و تفسیر باورهای دینی را برعهده داشتند. آنها اغلب ستارهشناس، منجم و حکیم نیز بودند و همین ویژگی سبب شد که در منابع یونانی و بعدها مسیحی، واژه Magi برای اشاره به «سه مغ» بهکار رود.
همین شباهت کافی بود تا بسیاری باور کنند حداقل یکی از پادشاهان ریشهای ایرانی داشته و اهل سرزمین اشکانیان بوده است اگرچه سند قطعی وجود ندارد اما این روایت آنقدر پررنگ است که نادیده گرفتنش سخت است.
برخلاف تصور رایج، پادشاهان هرگز پایشان به اسپانیا نرسید اما اسپانیا از دل آیینهای کلیسا، جشنهای زمستانی و خاطرات نسلهای متوالی آنها را در دل خود پذیرفت.
از قرون وسطی به بعد، پنجمین شب و روز ششم ژانویه، روزی که گفته میشود پادشاهان به دیدار مسیح رفتند، به مهمترین جشن زمستانی اسپانیا تبدیل شد. در این شب هدایا را برای کودکان درون کفشها میگذارند.
هر یک از این پادشاهان نام و نشانی دارد. ملکیور طلا آورد به معنای پادشاهی، گاسپار کندر آورد به معنای قدسیت و بالتازار با مُرّ به معنای انسانیت به دیدار مسیح آمدند. سه هدیه برای سه معنا: پادشاهی، قدسیت و انسانیت.
شب پنجم ژانویه در اسپانیا دیدنی است. خیابانها پر از موسیقی، نور و ارابههایی میشود که سه پادشاه را حمل میکنند. آنها شیرینی و آبنبات به سمت مردم میریزند و برای کودکان شبی بسیار هیجان انگیز است. بچهها برای شترهای پادشاهان آب و علف کنار پنجره میگذارند و قرار است فردا صبح کفشهایشان پر از هدیه باشد.
صبح روز بعد، خانوادهها سر میز صبحانه کیک حلقهای رنگارنگی میگذارند: Roscón de Reyes. داخلش یک فیگور کوچک پنهان شده و یک دانه لوبیا. فیگور یعنی خوشاقبالی و پادشاه شدن برای یک روز، لوبیا یعنی هزینه کیک مهمان توست!
ستاره واقعی سال نو در اسپانیا این سه مغاند که نمادی از سفر، ایمان و پیوند فرهنگی شرق و غرب هستند.
نوری از گذشته که مثل ستارهای که سه پادشاه را راهی کرد، میتابد و سال جدید آغاز میشود.
شبکه های اجتماعی دکتر نادیا صبوری : کانال تلگرام سوژه ناخودآگاه – صفحه اینستاگرام سوژه ناخودآگاه
